Một phòng khám đa khoa ở ngoại thành, chủ cơ sở tự tay chốt sổ cuối ngày. Ba phòng khám, hai quầy thu, một cuốn sổ hẹn và một file Excel doanh thu. Có hôm tổng tiền trong ngăn kéo lệch hơn so với sổ, và không ai nhớ lệch ở lượt khám nào. Tình huống này là lý do phần lớn phòng khám bắt đầu tìm đến phần mềm.
Bài này trình bày phần mềm phòng khám gồm những gì, chọn thế nào cho khỏi mua thừa hay thiếu, và các bước đưa vào vận hành.
Phần mềm phòng khám là gì và dùng để làm gì
Phần mềm phòng khám là hệ thống quản lý toàn bộ luồng việc của một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh quy mô nhỏ và vừa: đăng ký khám, ghi hồ sơ, chỉ định cận lâm sàng, kê đơn, thu viện phí, quản lý thuốc, báo cáo. Dữ liệu của người bệnh đi theo một hồ sơ duy nhất, mỗi bộ phận chỉ thấy phần mình được phân quyền.
So với cách làm thủ công, khác biệt nằm ở ba chỗ.
- Một nguồn dữ liệu: thông tin nhập một lần ở quầy tiếp đón, bác sĩ và thu ngân cùng dùng lại.
- Truy vết: ai sửa đơn thuốc, ai hủy phiếu thu đều có lịch sử.
- Số liệu tức thời: chủ phòng khám xem doanh thu theo ngày, theo bác sĩ, theo dịch vụ mà không phải chờ chốt sổ.
Phòng khám cần quản lý đầy đủ hơn nữa thì xem phần mềm quản lý phòng khám, nơi mô tả cụ thể từng phân hệ. Còn khi cơ sở lớn lên thành bệnh viện, bài toán chuyển sang phần mềm quản lý bệnh viện với giường bệnh, nội trú và nhiều khoa.
Bác sĩ ghi hồ sơ và kê đơn ngay trong buổi khám, dữ liệu chuyển thẳng sang thu ngân.
Các phân hệ cốt lõi của một phần mềm phòng khám
Không phải phòng khám nào cũng cần đủ mọi phân hệ. Bảng dưới giúp xác định cái nào bắt buộc, cái nào có thể để sau.
| Phân hệ | Việc giải quyết | Mức ưu tiên |
|---|---|---|
| Tiếp đón, đặt lịch | Đăng ký, tạo hồ sơ, xếp số, nhắc lịch hẹn | Bắt buộc |
| Khám bệnh, hồ sơ điện tử | Ghi bệnh sử, chẩn đoán, lưu lịch sử khám | Bắt buộc |
| Kê đơn | Kê đơn điện tử, cảnh báo dị ứng, in đơn | Bắt buộc |
| Thu ngân viện phí | Thu tiền, hoàn tiền, xuất hóa đơn, chốt ca | Bắt buộc |
| Quản lý thuốc, vật tư | Nhập, xuất, tồn kho, hạn dùng | Cần khi có nhà thuốc |
| Cận lâm sàng | Chỉ định, nhận kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh | Cần khi có phòng xét nghiệm |
| Báo cáo quản trị | Doanh thu, công nợ, hiệu suất bác sĩ | Nên có từ đầu |
| Chăm sóc người bệnh | Nhắc tái khám, nhắn tin, lịch sử liên hệ | Có thể bổ sung sau |
Hồ sơ điện tử là phân hệ nên đầu tư nghiêm túc nhất, vì bác sĩ dùng nó mỗi ca. Nếu thao tác chậm hơn viết tay, bác sĩ sẽ quay lại giấy và cả hệ thống mất tác dụng.
Dấu hiệu phòng khám cần chuyển sang phần mềm
Chưa cần đợi đến khi quá tải. Một vài dấu hiệu có thể quan sát ngay trong tuần làm việc:
- Bộ phận tiếp đón mất hơn 3-4 phút để tìm lại hồ sơ cũ của người bệnh tái khám.
- Cuối ngày thu ngân và kế toán đối chiếu mất hàng giờ mà vẫn lệch.
- Đơn thuốc viết tay bị hỏi lại vì khó đọc, dược sĩ gọi bác sĩ xác nhận.
- Chủ phòng khám không trả lời nhanh được câu hỏi "tháng này dịch vụ nào đem lại doanh thu nhiều nhất".
- Mở thêm chi nhánh hoặc thêm bác sĩ cộng tác mà dữ liệu vẫn nằm ở nhiều sổ.
Với ai đang chuẩn bị mở cơ sở, bài mở phòng khám tư nhân cần những gì liệt kê các hạng mục nên chuẩn bị song song, trong đó có phần mềm.
Thu ngân viện phí đối chiếu dịch vụ đã khám với phiếu thu ngay tại quầy.
Năm tiêu chí chọn phần mềm phòng khám
Danh sách tính năng trên brochure nhà cung cấp nào cũng dài. Điều đáng hỏi là phần mềm có chạy được trong ca khám đông của chính cơ sở bạn hay không.
- Thao tác của bác sĩ: số lần bấm để hoàn tất một ca khám thường. Yêu cầu nhà cung cấp cho bác sĩ dùng thử trực tiếp, không xem video.
- Phạm vi trong giá: hỏi rõ phân hệ nào đã gồm, phí tính theo người dùng, theo chi nhánh hay theo lượt khám.
- Liên thông và tuân thủ: phần mềm cần kết nối được với hệ thống đơn thuốc quốc gia và các yêu cầu báo cáo hiện hành. Cơ sở nên hỏi nhà cung cấp cập nhật như thế nào khi quy định thay đổi.
- Dữ liệu thuộc về ai: quyền xuất toàn bộ dữ liệu khi ngừng dùng, chính sách sao lưu, nơi đặt máy chủ.
- Hỗ trợ: kênh liên hệ, khung giờ và thời gian phản hồi. Phòng khám mở cả tối cuối tuần cần hỗ trợ ở đúng khung giờ đó.
Muốn so sánh nhiều lựa chọn cạnh nhau, xem top 10 phần mềm quản lý phòng khám. Cơ sở có nhiều chuyên khoa nên đọc thêm tiêu chí chọn phần mềm phòng khám đa khoa.
Sai lầm thường gặp: chọn theo giá rẻ nhất rồi phát hiện phân hệ kho thuốc, báo cáo hay liên thông phải mua thêm. Hãy lập bảng giá đầy đủ cho cùng một phạm vi chức năng trước khi so sánh.
Cài tại chỗ hay nền tảng đám mây
| Tiêu chí | Cài tại chỗ | Nền tảng đám mây (SaaS) |
|---|---|---|
| Đầu tư ban đầu | Máy chủ, mạng nội bộ, bản quyền | Thuê bao theo kỳ |
| Sao lưu, bảo mật | Phòng khám tự lo | Nhà cung cấp lo |
| Cập nhật quy định | Cài bản vá thủ công | Cập nhật tự động |
| Truy cập từ xa | Cần cấu hình thêm | Có sẵn qua trình duyệt |
| Phù hợp | Cơ sở có đội CNTT riêng | Phòng khám nhỏ, vừa, nhiều chi nhánh |
Đa số phòng khám không có kỹ thuật viên CNTT thường trực, nên mô hình đám mây bớt đi một đầu việc: không ai phải nhớ sao lưu cuối tuần hay cập nhật bản vá khi có thông tư mới.
Triển khai phần mềm phòng khám qua bốn giai đoạn
Chủ phòng khám, bác sĩ và đơn vị triển khai chốt danh mục dịch vụ trước khi vận hành.
- Chuẩn bị danh mục: danh sách dịch vụ, bảng giá, danh mục thuốc, tài khoản người dùng và phân quyền. Đây là phần tốn công nhất và nên giao cho một người chịu trách nhiệm.
- Cấu hình và nhập dữ liệu: thiết lập quy trình theo đúng luồng thực tế của phòng khám, nhập hoặc chuyển dữ liệu người bệnh cũ nếu có.
- Đào tạo và chạy thử: mỗi vai trò (tiếp đón, bác sĩ, thu ngân, dược) được hướng dẫn riêng, chạy thử vài buổi với dữ liệu mẫu.
- Vận hành song song rồi chuyển hẳn: trong vài ngày đầu giữ sổ giấy làm bản đối chiếu, sau đó bỏ hẳn để tránh phải nhập hai lần.
Lỗi hay gặp nhất là bác sĩ chưa quen nên nhập sau ca khám. Hãy cho một bác sĩ có thiện chí làm người dùng đầu tiên, để người đó hướng dẫn đồng nghiệp bằng tình huống thật.
Đo hiệu quả sau khi dùng
Sau một đến hai tháng, đối chiếu vài chỉ số cụ thể với giai đoạn trước:
- Thời gian từ lúc người bệnh đến quầy tới khi vào phòng khám.
- Mức chênh lệch tiền cuối ngày giữa thu ngân và sổ sách.
- Tỷ lệ người bệnh tái khám đúng lịch hẹn.
- Doanh thu theo dịch vụ và theo bác sĩ, để điều chỉnh bảng giá và lịch trực. Bài quản lý doanh thu phòng khám hướng dẫn cách đọc các số này.
Muốn xem phần mềm chạy trên đúng quy trình của phòng khám mình? Đăng ký dùng thử MyHospital để bộ phận tiếp đón, bác sĩ và thu ngân cùng thao tác thử trên dữ liệu mẫu trước khi quyết định.